Bức tranh các cuộc thi Toán học tại Mỹ vừa xuất hiện một điểm nhấn rất đáng chú ý: American Masters of Mathematics (AMM). Được tổ chức bởi OMEGA Math, sự kiện này sẽ diễn ra từ ngày 22 đến 25 tháng 5 năm 2026 tại thành phố Denver, bang Colorado.
Nhìn vào triết lý tổ chức và đội ngũ thiết kế đề thi — với sự góp mặt của những gương mặt gạo cội trong giới toán chuyên như Evan Chen hay Zuming Feng — có thể thấy AMM không đơn thuần là một kỳ thi kiểm tra năng lực thông thường. Đây là một nỗ lực mang tính cách mạng nhằm định hình lại cách chúng ta đánh giá và nuôi dưỡng các tài năng toán học trẻ tuổi.
Trong bối cảnh nhiều học sinh có năng lực tư duy sâu bị giới hạn cơ hội cọ xát tự luận chỉ vì thiếu một chút tốc độ ở các vòng thi trắc nghiệm điền số như AMC hay AIME, kỳ thi AMM đã mở ra một lối đi hoàn toàn mới. Vòng thi chính thức bao gồm 5 bài toán tự luận, làm trong thời gian 4,5 tiếng với thang điểm tối đa là 7 điểm cho mỗi bài. Mức độ thách thức của đề thi sẽ trải dài từ các giải khu vực cho đến độ khó tương đương mức trung bình và khó của IMO. Điểm đặc sắc nhất nằm ở quy trình hậu thi cử. Bài làm của học sinh không chỉ được chấm điểm một cách khô khan, mà các em sẽ được xếp lịch cụ thể để gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với các nhà toán học. Tại đây thí sinh sẽ nhận được những phản hồi chuyên môn quý giá về tư duy logic và cách tiếp cận của mình. Đây là một bước tiến tuyệt vời dưới góc độ sư phạm, chuyển hóa một cuộc thi áp lực thành một không gian đối thoại khoa học đầy gợi mở.
Ban ra đề đã thẳng thắn đưa các mảng kiến thức ở bậc đại học giai đoạn đại cương, bao gồm Đại số trừu tượng và Đại số tuyến tính vào khung chương trình có thể ra đề. Sự thay đổi này gửi đi một thông điệp mạnh mẽ đến người học và người dạy: Đừng để những rào cản vô hình của các kỳ thi truyền thống kìm hãm năng lực khám phá. Thay vì chỉ miệt mài rèn giũa các kỹ xảo giải toán ngắn hạn hoặc đắm chìm vào những bài toán biến đổi cồng kềnh, học sinh chuyên toán cần được khuyến khích mở rộng tầm nhìn, xây dựng sợi dây liên kết vững chắc với toán học hiện đại. Việc mở rộng nền tảng tri thức luôn là phương thức tối ưu để tạo ra sức bật tư duy dài hạn cho học sinh.
AMM được định vị như một ngày hội toán học đích thực, nơi sự tương tác giữa con người được đặt lên hàng đầu. Thời gian làm bài thi thực chất chỉ chiếm một phần nhỏ, trong khi ban tổ chức dành phần lớn thời lượng còn lại (từ 15 đến 20 tiếng) cho các hoạt động văn hóa và khoa học. Thí sinh tham dự sẽ có cơ hội rời xa màn hình máy tính hay các diễn đàn trực tuyến để giao lưu trực tiếp với những người bạn cùng chí hướng. Chuỗi sự kiện bao gồm các trò chơi giải đố liên hoàn, thi đấu cờ và trò chơi bàn cờ, cùng các bài giảng đại chúng từ những giáo sư hàng đầu như Giáo sư Ravi Vakil (Chủ tịch Hội Toán học Mỹ, giảng viên Đại học Stanford) hay Giáo sư Melanie Matchett Wood (Đại học Harvard). Qua đó, các em hiểu rằng toán học không phải là sự cô độc, mà là một nỗ lực chung của tập thể để tìm kiếm chân lý.
Dù cần thêm thời gian để kiểm chứng tầm ảnh hưởng sâu rộng của AMM trong tương lai, và chính ban tổ chức cũng khẳng định không có tham vọng thay thế hệ thống thi cử hiện hành của Hiệp hội Toán học Mỹ, chúng ta vẫn không thể phủ nhận ý nghĩa tích cực của mô hình này. Việc đề cao vẻ đẹp của toán học, giảm thiểu các rào cản hành chính và khuyến khích học sinh dấn thân vào toán học cao cấp là những bước đi đầy dũng cảm. Đối với những người làm công tác nghiên cứu và giảng dạy chuyên sâu, sự kiện này chính là một ví dụ tiêu biểu, một gợi ý giá trị về cách kiến tạo một môi trường học thuật lý tưởng, toàn diện cho học sinh năng khiếu.
Dưới đây là đề thi:
T's Lab 