[Grok] Proofs and Prompts – Không gian thảo luận của nhà toán học về AI và sự thay đổi của toán học


Proofs and Prompts là một blog cộng đồng dành riêng cho các nhà toán học, nơi họ chia sẻ suy nghĩ về sự thay đổi sâu sắc mà trí tuệ nhân tạo (AI) đang mang đến cho ngành toán học.

Trang “About” của website (proofsandprompts.com/about-proofs-and-prompts) giải thích rõ mục đích ra đời của dự án này.

Toán học đang thay đổi nhanh chóng

Hiện nay, các công cụ AI hỗ trợ viết chứng minh, tìm kiếm tài liệu và đề xuất giả thuyết không còn là chuyện của tương lai. Chúng đã xuất hiện ngay trên bàn làm việc của các nhà toán học, bên cạnh bảng đen và giấy tờ. Điều còn bỏ ngỏ không phải là “liệu điều này có xảy ra hay không”, mà là ý nghĩa của nó đối với:

  • Thế nào được coi là một chứng minh?
  • Ai là tác giả thực sự của chứng minh đó?
  • Cách hình thành trực giác và “gu” toán học sẽ thay đổi ra sao?
  • Quá trình đào tạo và trải nghiệm hàng ngày của người làm toán sẽ như thế nào?

Một không gian thảo luận dành riêng cho nhà toán học

Các cuộc bàn luận về AI trong toán học thường diễn ra ở ba nơi: bài báo kỹ thuật đo lường khả năng của mô hình, các bài bình luận công chúng mang tính giật gân, và những blog cá nhân rải rác khắp nơi. Proofs and Prompts muốn tạo ra một không gian tập trung hơn – do nhà toán học viết cho nhà toán học – nơi mọi người có thể suy nghĩ công khai về sự thay đổi này mà không cần phải chứng minh tiền đề, không phải đơn giản hóa vấn đề, cũng không bị giới hạn trong các bảng so sánh hiệu suất hay thông cáo sản phẩm.

Đặc biệt, blog chào đón cả những tiếng nói ít có cơ hội lên tiếng: sinh viên tiến sĩ đang hình thành quan điểm, những người đã thử công cụ nhưng không ấn tượng, và cả những người chưa từng dùng AI và muốn giải thích lý do. Mọi cảm xúc – hứng thú, thờ ơ, lo lắng, nghi ngờ hay tò mò – đều được xem là một phần quan trọng của lịch sử cần được ghi lại.

Đóng góp đa dạng, không áp đặt quan điểm

Bài viết có thể ngắn chỉ hai đoạn kể về một lần AI giúp hoặc làm hỏng chứng minh, cũng có thể là bài luận dài về bản chất của sự hiểu biết toán học khi máy móc có thể tạo ra các bước đúng mà không “hiểu” chúng. Có thể là phê phán thể chế, là trải nghiệm cá nhân chân thực, hoặc là câu chuyện tương tác với các phòng thí nghiệm AI. Blog không tìm kiếm một “đường lối chung” hay sự đồng thuận. Ngược lại, họ mong muốn ghi lại một cách trung thực cảm giác làm toán trong thời kỳ công cụ của ngành đang thay đổi.

Ai đứng sau dự án?

Nhóm sáng lập gồm các nhà toán học trẻ:

  • Raphael Appenzeller – chuyên về hình học và geometric group theory, quan tâm đến hình ảnh hóa và phổ biến kiến thức.
  • Francesco Fournier-Facio – nhà lý thuyết nhóm tại Cambridge (sắp chuyển sang Heriot-Watt).
  • Simon Machado – làm việc tại ETH Zurich (sắp chuyển sang CNRS), theo dõi AI từ thời GPT-3.5.
  • Anand Rao Tadipatri – nghiên cứu sinh năm thứ ba tại Cambridge, chuyên về automatic theorem proving và Lean.

Nhóm cũng cam kết tuân thủ Leiden Declaration.

Proofs and Prompts không phải là blog của một người, mà là một dự án chung. Nó sẽ hay, đa dạng và chân thực đến mức nào phụ thuộc hoàn toàn vào những người đóng góp. Nếu bạn là nhà toán học – dù đang dùng AI hàng ngày hay còn giữ khoảng cách – đây là một nơi đáng để theo dõi và tham gia.

IMO 2026, Problem 6: Local to Global


Trong bài này chúng tôi giới thiệu hai lời giải cho bài toán 6 trong đề thi Olympic Toán Quốc tế 2026 (IMO 2026).

IMO2026/6. Cho a_1,a_2,a_3,\ldots là một dãy vô hạn các số nguyên dương lớn hơn 1. Giả sử rằng với mọi số nguyên dương n, số a_{n+1} là số nguyên dương nhỏ nhất lớn hơn a_n sao cho \gcd(a_{n+1},a_i)>1 với mọi i=1,2,\ldots,n. Chứng minh rằng tồn tại các số nguyên dương TL sao cho a_{n+T}=a_n+L với mọi số nguyên dương n.

Các bài toán khác của đề thi IMO 2026 đã được đăng ở đây https://nttuan.org/2026/08/24/imo2026/

IMO 2026


Kỳ thi Olympic Toán học Quốc tế (IMO) lần thứ 67 năm 2026 vừa khép lại tại Thượng Hải, Trung Quốc. Lần thứ hai đăng cai tổ chức (kể từ năm 1990), nước chủ nhà đã mang đến một sân chơi quy mô và chuyên nghiệp tại Trung tâm Triển lãm và Hội nghị Quốc tế West Bund từ ngày 10/07 đến 21/07. Với sự tham gia của 666 thí sinh đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ, IMO 2026 tiếp tục khẳng định sức hút mãnh liệt của vẻ đẹp trí tuệ.

Phổ điểm và những kỷ lục tuyệt đối

Năm nay, mức điểm chuẩn để xét huy chương phản ánh đúng độ khó của cấu trúc đề thi, cụ thể như sau:

  • Huy chương Vàng: ≥ 29 điểm (55 giải)
  • Huy chương Bạc: ≥ 23 điểm (105 giải)
  • Huy chương Đồng: ≥ 16 điểm (189 giải)

Đáng chú ý, kỳ thi ghi nhận 7 thí sinh xuất sắc đạt điểm tuyệt đối 42/42 (giải trọn vẹn cả 6 bài toán). Đó là những cái tên vô cùng ấn tượng: Leyan Deng, Che Liu, Bolun Zhang (Trung Quốc); Hyeonjun Lee (Hàn Quốc); Alex Chui (Vương quốc Anh); Liam Reddy và Alexander Wang (Mỹ).

Niềm tự hào mang tên Việt Nam

Ghi dấu ấn mạnh mẽ nhất với cá nhân tôi chính là thành tích của đội tuyển Việt Nam. Dưới sự dẫn dắt của thầy Nguyễn Chu Gia Vượng và thầy Lê Bá Khánh Trình, toàn bộ 6/6 em học sinh đều xuất sắc giành huy chương.

Với tổng điểm 168, đoàn Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ 5 toàn đoàn (tăng 4 bậc so với năm 2025), chỉ xếp sau các cường quốc Toán học là Trung Quốc, Mỹ, Nga và Singapore.

Bảng vàng thành tích cụ thể của các em:

🥇 Huy chương Vàng:

  • Nguyễn Đình Tùng – Lớp 12, THPT chuyên KHTN (ĐHQG Hà Nội)
  • Nguyễn Lê Nhật Nam – Lớp 12, THPT chuyên ĐH Sư phạm Hà Nội

🥈 Huy chương Bạc:

  • Phạm Đăng Nguyên – Lớp 12, THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam
  • Trần Đại Thành Danh – Lớp 12, Phổ thông Năng khiếu (ĐHQG TP.HCM)
  • Nguyễn Hoàng Phương – Lớp 11, THPT chuyên Phan Bội Châu (Nghệ An)

🥉 Huy chương Đồng:

  • Hà Mạnh Hùng – Lớp 11, THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam

Kỳ thi IMO 2026 đã khép lại, nhưng ngọn lửa đam mê Toán học thì vẫn sẽ luôn cháy sáng. Chúc các em học sinh sẽ tiếp tục giữ vững tình yêu với Toán và gặt hái thêm nhiều thành công trên chặng đường phía trước. Kỳ IMO 2027 tới đây sẽ diễn ra tại Budapest, Hungary – cái nôi của nhiều nhà Toán học kiệt xuất. Chúng ta hoàn toàn có quyền kỳ vọng vào những bước tiến xa hơn nữa!

Hẹn gặp lại các bạn ở những bài viết chia sẻ chuyên sâu hơn về các bài toán trong đề thi năm nay.

USAMO 2009, Problem 6: A Collection of 7 Solutions


Trong bài này chúng tôi giới thiệu nhiều lời giải cho bài toán sau:

USAMO 2009/6. Cho (s_n)_{n\geq 1} là một dãy không hằng các số hữu tỉ. Giả sử (t_n)_{n\geq 1} cũng là một dãy không hằng các số hữu tỉ thỏa mãn tính chất (s_i - s_j)(t_i - t_j) là một số nguyên với mọi ij. Chứng minh rằng tồn tại một số hữu tỉ r khác 0 sao cho (s_i - s_j)r(t_i - t_j)/r là các số nguyên với mọi ij.