André Weil[Phần 6]


Mùa hè năm 1939, A. Weil và vợ của anh ấy, Eveline  đã ở Phần Lan khi chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra. Anh ấy đã quyết định không trở lại Pháp gia nhập quân đội, mặc dù đương nhiên đó là bổn phận của anh ấy. Trong khi vợ của mình trở lại Pháp, anh ấy tạm thời ở lại Phần Lan, trước khi quyết định hành động tiếp sau. Anh ấy đã sớm bị bắt giữ bởi cảnh sát Phần Lan, họ cáo buộc anh ấy là một gián điệp của Liên Xô và đã cố gắng xây dựng một bằng chứng dựa trên sự hiểu sai hoàn toàn trên các giấy tờ cá nhân. Anh ấy cảm thấy cuộc sống của mình bị đe doạ , nhưng chỉ bị trục xuất, qua Thuỵ Điển và Anh, rốt cục trình bày với các học giả Pháp, đặt trong tù, sau đó bị kết án với “insoumission” (là AWOL), khác tội đào ngũ, có thể bị tử hình. Điều kiện của anh ấy trong tù mới đầu thì khó khăn, sau dần dần được cải thiện hơn: thỉnh thoảng anh ấy có thể gặp và nói chuyện với gia đình của mình, nói chuyện vui vẻ với chị gái của mình, được nhận vài cuốn sách và làm việc. Tại thời điểm này anh ấy đã chứng minh một trong các định lý nổi tiếng nhất của mình, “Gỉa thuyết Riemann với đường cong trên trường hữu hạn”(Nghe về điều này, một trong các bạn Toán học của anh ấy, J. Dieudonné, người đầu tiên viết những bức thư  đồng cảm, thương xót đến hoàn cảnh đáng buồn của anh ấy, sự thay đổi hứng thú của anh ấy, thèm muốn làm việc yên lặng về Toán như Weil). Weil đã được tự do sau đó, và tổ chức du lịch với Eveline tới Mỹ, ở đây qua toàn cuộc chiến tranh , trong các học bổng nghèo nàn hoặc qua các vị trí tạm thời tại các trường đại học có hạng thấp. Sau chiến tranh anh ấy dạy 2 năm ở Braxin, tại đại học Sao Paulo, cho đến khi anh ấy được mời, và đã chấp nhận,một vị trí giáo sư xứng với thiên tài của anh ấy ở đại học Chicago(1947). Từ khi đó cuộc sống của anh ấy như một học giả hàng đầu, không có gì thay đổi so với những năm đầu của anh ấy (chỉ một thay đổi nơi làm việc: Anh ấy trở thành giáo sư tại IAS năm 1958, nghỉ hưu năm 1976, và sống ở Princeton trong toàn bộ phần đời còn lại). Anh ấy đã dừng làm việc khi viết cuốn tự truyện rất hay của mình, Souvenirs d’apprentissage (thời gian học nghề của một nhà Toán học), Birkhauser(1991)(1992).

Nguyễn Trung Tuân dịch từ “André Weil” by A. Borel

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s